• Aktualności
  • Zboża
  • Kukurydza
  • Rzepak
  • Okopowe
  • Międzyplony
  • Uprawy ekologiczne
  • Inne uprawy
  • Nawożenie
  • Ochrona
  • Technika
  • ATLAS CHWASTÓW
14 listopada 2026
e-agrotechnika.pl
No Result
View All Result
  • Aktualności
  • Zboża
  • Kukurydza
  • Rzepak
  • Okopowe
  • Międzyplony
  • Uprawy ekologiczne
  • Inne uprawy
  • Nawożenie
  • Ochrona
  • Technika
e-agrotechnika.pl
No Result
View All Result
Home Aktualności

Choroby wirusowe w uprawach zbóż wciąż groźne

11 maja 2025
Reading Time: 2 mins read
Fot. 2. IOR - PIB

Fot. 2. IOR - PIB

FacebookTwitterLinkedinWyślij

Zobacz także

EIMA International 2026

BIOAGRO Polska 2026 – technologie i wiedza dla zrównoważonego rolnictwa

Instytut Ochrony Roślin _ PIB w Poznaniu informuje, że wiosenne obserwacje polowe stanu fitopatologicznego upraw zbóż wskazują na niższe, w porównaniu do poprzedniego sezonu wegetacyjnego, nasilenie występowania podejrzanych objawów, które sugerowałyby możliwość infekcji wirusowych. Jednakże wyniki laboratoryjnych testów diagnostycznych zebranych próbek roślin potwierdziły obecność tych patogenów.
Fot. IOR-PIB

Wykazano, że wirusy: żółtej karłowatości jęczmienia (barley yellow dwarf virus, BYDV) oraz karłowatości pszenicy (wheat dwarf virus, WDV), pomimo zastosowanej ochrony chemicznej upraw przed nalotami mszyc, wystąpiły w kilku lokalizacjach, w wysokim natężeniu. Ponadto, w bieżącym sezonie wykazano częste przypadki infekcji mieszanych potwierdzając jednoczesną obecność BYDV i WDV (Fot. 1).

Co warte podkreślenia wymienione porażenia wirusowe dotyczyły głównie roślin żyta. Poza jęczmieniem i pszenicą jest to więc kolejny gatunek zbóż narażony na infekcje tych groźnych wirusów. Zarówno BYDV i WDV należą do tej samej grupy wirusów typu „air-borne”. Oznacza to, że wektorami tych patogenów są zwykle różne gatunki owadów. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że istnieje także druga grupa wirusów typu „soil-borne”, których wektory to organizmy żyjące w glebie. Do odglebowych wirusów zaliczamy np. wirus żółtej mozaiki jęczmienia (barley yellow mosaic virus, BaYMV), który poraża wyłącznie rośliny jęczmienia oraz wirus odglebowej mozaiki zbóż (soil-borne cereal mosaic virus, SBCMV), który może zainfekować zarówno pszenicę, pszenżyto, żyto jak i jęczmień. Wektorem w/w wirusów jest pierwotniak glebowy Polymyxa graminis. Zarodniki wektora wnikając do komórek skórki korzeni zbóż i traw wprowadzają do nich wirusy, które następnie rozprzestrzeniają się w całej roślinie. P. graminis powszechnie występuje na terenie naszego kraju. Niezainfekowany pierwotniak nie stanowi zagrożenia dla roślin. Problem pojawia się w momencie jego zakażenia i nabycia wirusa. Zainfekowany pierwotniak jest praktycznie nieusuwalny z gleby, a wirusy mogą przetrwać wewnątrz zarodników przetrwalnikowych wektora (tzw. cystach), w niesprzyjających warunkach (np. suszy) nawet kilkanaście lat. Odglebowe wirozy ujawniającą się wyłącznie w niskich temperaturach, pomiędzy 16-19°C, a w wyższych temperaturach objawy zanikają. Silne porażenia roślin prowadzą do zahamowania ich rozwoju i zamierania (Fot. 2). Na polach można dostrzec żółtawe ogniska chorych roślin, przeważnie w naturalnych zagłębieniach terenu (Fot. 3).
Fot. 2. IOR – PIB
Fot. 3. IOR – PIB

    Badania przesiewowe wykonane w poprzednich latach potwierdziły obecność tych patogenów w 8 województwach: zachodnio-pomorskim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, łódzkim, mazowieckim, podlaskim, lubelskim i dolnośląskim. Wybór odpornych na BaYMV odmian jęczmienia do zasiewów spowodował wyraźne zmniejszenie nasilenie występowania choroby. Należy jednak pamiętać, że problem nie zniknął, a infekcyjne wektory wciąż są obecne w podłożu. Wysiew bardziej podatnych odmian może prowadzić do zakażeń roślin. Tegoroczne badania wykazały obecność SBCMV w roślinach pszenicy uprawianej w woj. kujawsko-pomorskim. Należy pamiętać, że jedyną formą ochrony są działania prewencyjne. W przypadku chorób odglebowych zbóż oprócz wyboru do siewu odmian odpornych bardzo ważne jest także utrzymywanie higieny pracy w rejonach stwierdzenia choroby (mycie wykorzystywanych maszyn rolniczych). Istnieje poważne ryzyko przenoszenia infekcyjnych cyst wektora wirusów – P. graminis na inne pola wraz z resztkami gleby pozostałymi na oponach ciągników, na powierzchni pługów i innych maszyn rolniczych. Z tego też względu tak ważna jest właściwa diagnostyka oparta na wynikach laboratoryjnych testów diagnostycznych, która umożliwia wykrycie miejsc występowania w/w patogenów i tym samym także ich infekcyjnych wektorów.

Źródło: agrofagi.com.pl

Tags: choroby wirusowewirus odglebowej mozaiki zbóżwirus żółtej mozaiki jęczmieniazboża

Polecane

EIMA International 2026
Aktualności

EIMA International 2026

13 listopada 2026
BIOAGRO Polska 2026 – technologie i wiedza dla zrównoważonego rolnictwa
Aktualności

BIOAGRO Polska 2026 – technologie i wiedza dla zrównoważonego rolnictwa

8 listopada 2026
Next Post
Liść flagowy to fabryka plonu

Liść flagowy to fabryka plonu

Newsletter

Zbliżające się wydarzenia

lis 24
24 listopada @ 09:00 - 26 listopada @ 17:00

BIOAGRO Polska 2026 – Międzynarodowe Targi Technologii i Produktów Zrównoważonego Rolnictwa

Zobacz kalendarz

Kategorie

  • Aktualności
  • Archiwum
  • Atlas chwastów
  • Galeria
  • Inne
  • Kukurydza
  • Międzyplony
  • Nawożenie
  • Ochrona
  • Odmiany
  • Okopowe
  • Polecane
  • Rynek i Prawo
  • Rzepak
  • Technika
  • Uprawy ekologiczne
  • Wydarzenia
  • Zboża

Copyright © 2021-2026 e-agrotechnika.pl

  • Polityka prywatności i Cookies
  • Regulamin
  • Rodo
  • Kontakt
No Result
View All Result
  • Atlas Chwastów
  • Kontakt
  • O nas
  • Polityka prywatności i Cookies
  • Regulamin
  • Reklama
  • Rodo
  • Strona główna

Copyright © 2021-2026 e-agrotechnika.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług, dostosowania serwisu do preferencji użytkowników oraz w celach statystycznych i reklamowych. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach własnej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza, że zgadzasz się by cookies były zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.